Ургамлын гадарга дээр бактер, хөгц мөөг, дрожжи зэрэг микроорганизмууд тохиолдоно. Эдгээрийн ихэнх хэсэг нь хөрснөөс ургамлаар, зарим нь агаар, усан дуслаар дамжин ургамлын гадарга дээр тархдаг. Ургамлын гадарга дээрх ихэнх микроорганизм үржиж чаддаггүй (өөрөөр хэлбэл, спор хэлбэрээр), бага хэсэг нь үржиж чаддаг. Энэ үржиж байгаа микроорганизмыг гадаргуугийн микроорганизм (эпифит микрофлор) гэнэ. Эпифит микрофлорын бүрэлдэхүүний 90%-ийг Pseudomonas-ийн төрлийн бактер (Ps. herbicola 60%, Ps. fluorescens 30% хүртэл ), янз бүрийн зүйлийн спортой бактер 2%, Coli aerogenes 2%, ойролцоогоор 10% сүүн хүчлийн бактер бүрдүүлнэ. Тэжээлийн ургамалд хөгц мөөгний спор болон цөөн тооны дрожжи байдаг. Хэвийн нөхцөлд ургамлыг хураах болон хадгалахад эпифит микрофлорын найрлага өөрчлөгдөхгүй. Харин тохиромжгүй нөхцөлд тэжээлийг хадгалахад микроорганизмын нийт тоо болон бүлгүүдийн тоон харьцаа эрс өөрчлөгддөг. Энэ үед Pseudomonas төрлийн бактерийн тоо багасах ба спорт бактер болон хөгц мөөгний тоо эрс нэмэгддэг. Иймээс микроорганизмын зүйлийн бүрэлдэхүүн нь үр тариа болон тэжээлийн хадгалалтын чанарыг тодорхойлдог.

Өвс бэлтгэх. Өвсийг хадсан ногоогоор бэлтгэнэ. Хадсан ногоо 70-80%-ийн чийгтэй байна. Хадсан өвсөнд 12-16%-ийн чийг агуулагдана. Шинээр хадсан ногооны ус чөлөөт хэлбэрээр байдаг тул микроорганизм шингээн авч идэвхтэй үрждэг. Харин хатаасан өвсөнд зөхвөн холбоот ус үлддэг учраас микроорганизм ашиглаж чаддаггүй. Нэгэнт микроорганизм үржиж чадахгүй учраас хатаасан өвсөнд задрах, эсэлдэх бүх процесс зогсоно. Үүнээс үзэхэд ногоог хэдий хичнээ хурдан хатаана төдий хичнээ тэжээлийн бодисын алдагдал бага байна. Жишээлбэл, нарийн иштэй ургамал амархан хатаж байхад бүдүүн иштэй ургамал удаан хатаж тэжээлийн бодисоо илүү алддаг.

Өвсийг хатааж бэлтгэх үед ургамлын уургийн 10-40%, сахарын 20-30% нь задарна. Өвсийг хатаасны дараа ч гадаргуугийн микроорганизмуудын амьдрах чадвар нь хэвээр байдаг. Хэрвээ хатаасан өвсийг чийг авахуулбал гадаргуугийн микробууд эрчимтэй үржиж эхэлдэг. Ингэснээр өвсөн дотор температур нэмэгдэж эхэлнэ. 4-5 өдрийн дараа 70-800С хүрдэг тул өвс аяндаа харлана. Температур 900С-т хүрэхэд микроорганизмын бүх үйл ажиллагаа явагдахгүй, зөвхөн химийн процесс явагдаж өвс шатна. Иймээс өвсийг аль болох богино хугацаанд хатааж бэлтгэх, чийг авахаас хамгаалах шаардлагатай байдаг.

Өвсөн дарш бэлтгэх. Өвсөн даршийг голдуу хялбар даршлагддаггүй буурцагт ургамлаар бэлтгэнэ. Өвсөн дарш бэлтгэх ургамлыг цэцэглэлтийн үед нь хадаж авна. Хадсан өвсийг 45-50%-иас илүүгүй чийгтэй байхад даршыг нүхэнд хийж сайтар нягтруулаад бүтээнэ. Зөв бэлтгэсэн өвсөн даршинд ферментийн ямар ч процесс явагдахгүй. Шинэ хадсан өвсний витамин, бүх тэжээлийн бодис бүрэн хадгалагдаж байдаг. Энэ нь чийг дутагдаж гадаргуугийн микробууд үржиж чаддаггүйтэй холбоотой.

Хэрвээ нүхийг муу бүтээсэн эсвэл өвсийг хадах, хатаах үед технологийн горим зөрчсөн бол өвсөн даршны чанар буурна. Сайн нягтруулаагүй,муу бүтээсэн тохиолдолд гаднаас агаар орж аэроб ялзруулагч микроорганизм үржиж эхлэнэ. Үүний зэрэгцээ өвсөн дарш дотроосоо халж, өвсөн даршны чанар муудаж хэрэгцээгүй болно.

Зөв бэлтгэсэн өвсөн даршны дотор зөвхөн сүүн хүчлийн бактер дангаар үржиж, ялзруулагч болон тосны хүчлийн бактер үржих боломжгүй болгоно. Үүний тулд даршны сүүний хүчил нэмэгдэж чанар сайтай дарш болно. Ийм өвсөн дарш сайхан үнэртэй, амт сайтай байдаг учраас мал дуртай идэж ашиг шим нь нэмэгдэнэ. Өвсөн дарш бэлтгэх нь өвсөөр чанартай тэжээл бэлтгэх найдвартай арга юм.

Тэжээлийг консервлох. Тэжээлийг консервлож (даршлах) бэлтгэх энэ арга олон зуун жилийн түүхтэй. Эртний Египетэд тариаланчид үр тариаг хадгалахдаа даршлах аргыг хэрэглэж байжээ. Хойд зүгийн сэрүүн нар бага үздэг оронд ногоон ургамлыг даршилж иржээ.

Энэ арга нь микробиологи, биохимийн нарийн процесс дээр үндэслэгдсэн. Түүний чанар нь оролцож байгаа микробын төрөл зүйл, идэвх, тоо хэмжээнээс хамаарна. Дарш хийхэд гол анхаарах зүйл бол нүхийг хүн амьтны ялгадас, үхсэн хулгана, шувууны сэг зэргээс сайн цэвэрлэсэн байна. Бохир газар дарш бэлтгэвэл янз бүрийн өвчин үүсгэгчид дамжин орж даршыг бохирдуулах аюултай.

Тэжээлийг даршилж бэлтгэх нь хэд хэдэн ашигтай талтай. Үүнд:

1. Цаг агаарын ямар ч нөхцөлд даршийг бэлтгэж болдог.

2. Мал аж ахуйд ашиглагдахгүй хаягддаг төмс, манжингийн навч, наранцэцэгийн иш, шарилж, сахарын үйлдвэрийн хаягдлыг даршилж тэжээл болгоно. Даршийг хэдэн арван жил хүртэлх хугацаагаар хадгалж болно.

3. Даршилсан тэжээл нь үнэр, амт сайтай учраас мал дуртай идэхийн зэрэгцээ бусад тэжээлтэй хольж тэжээхэд тэжээл ашиглалт шингэцийг сайжруулна.

Тэжээлийг даршилж бэлтгэх халуун болон хүйтний гэсэн 2 арга байдаг.

Дарш бэлтгэх хүйтний арга нь харьцангуй бага температурт явагдана. Дарш бэлтгэх үеийн тохиромжтой температур нь 25-380С байдаг. Хэрчиж жижиглэсэн ургамлыг даршны нүхэнд хийж агаар орохоос хамгаалж сайн нягтруулж бүтээнэ. Ийм аргаар тэжээлийн ургамлыг даршлахад халалт явагдахгүй, уургийн бодис задарч тэжээлийн бодис алдагдахгүй тул зөвхөн сүүний хүчил хуримтлагдана. Ийм даршийг хүчиллэг дарш гэнэ.

Харьцангуй өндөр температурт дарш бэлтгэх аргыг халууны арга гэнэ. Энэ аргаар бүдүүн иштэй, чанар муутай ургамлыг даршилдаг.

Даршны ургамлыг нүхэнд 1-1.5 м зузаан давхаргаар хийгээд нягтруулж даралгүй нэгээс хоёр хоног байлгана. Энэ хугацаанд аэроб ялзруулагч бичил биетнүүд эрчимтэй үржиж орчны температур 45-500С-т хүрнэ. Дараа нь 2-р давхаргыг мөн дээрхийн адил хийнэ. Ийм маягаар даршны нүхийг дүүргээд өнгөн хэсгийг нягтруулж агаар орохоос хамгаалж сайтар бүтээнэ. Ингэхэд гүний давхаргын агаар шахагдан гарах тул аэроб бичил биетний үйл ажиллагаа саатаж халалт зогсоно. Халалтыг 500С-аас дээш гаргаж болохгүй. Халалт ихэдвэл сүүн хүчлийн бактер үхэж тосны хүчил хуримтлагдана. Халуун аргаар дарш бэлтгэхэд тэжээлийн бодис их хэмжээгээр алдагдана. Иймд энэ аргыг зөвхөн нүхийг богино хугацаанд дүүргэх боломжгүй буюу бүдүүн иштэй шим тэжээлийн бодис багатай ургамлаар дарш бнлтгэх тохиолдолд хэрэглэнэ.

Тэжээлийн чанарыг сайжруулах микробиологийн арга

Бактерийн хөрөнгө бэлтгэх. Даршны чанарыг сайжруулах үйлчилгээ бүхий бактерийг зохиомол орчинд ургуулсан бэлдмэлийг бактерийн хөрөнгө гэнэ. Бактерийн хөрөнгийг дан сүүн хүчлийн бактер эсвэл хэд хэдэн төрлийн микробоор бэлтгэж болно. Даршинд хэрэглэх микробыг тэжээлийн шингэн орчинд гүний аргаар өсгөвөрлөж шингэн хөрөнгө бэлтгэнэ. Шингэн хөрөнгийг өтгөрүүлж хатаах замаар хуурай хөрөнгө үйлдвэрлэдэг. Тонн даршинд 1-2 л шингэн, 15-20гр хуурай хөрөнгө хэрэглэнэ. Бактерийн хөрөнгийг ямар ч даршинд хэрэглэж болно. Ялангуяа муу даршлагддаг ургамлаар дарш бэлтгэхэд хэрэглэх шаардлагатай байдаг. Бактерийн хөрөнгө хэрэглэснээр сүүний хүчил эрчимтэй үүсдэг учраас бусад микроб үржих боломжгүй болдог. Үүний дүнд даршны чанар дээшилнэ.

Тэжээлийн хөрөнгө (дрожжи) хэрэглэх. Тэжээлийн хөрөнгө нь тэжээлийг зөвхөн уурагжуулаад зогсохгүй витамин, ферментээр баяжуулна. Тэжээлийн хөрөнгө 45-52% уураг, 13-16% нүүрсус, 2-3% тослог, 6-10% үнс агуулсан үнэт тэжээл юм. Мөн түүнчлэн амьтны биед чухал шаардлагатай шүвтэн хүчлээр баялаг байдаг тул чанарын хувьд амьтны гаралтай тэжээлтэй ойролцоо байдаг.

Орчин үед тэжээлийн хөрөнгийг үйлдвэрийн аргаар гаргаж авч байна. тэжээлийн хөрөнгийн үйлдвэрлэл нь цаг уурын ямар ч нөхцөлөөс хамаардаггүй. Сүрэл, үртэс, сүүний шар ус,пивоны шаар мэтийн үйлдвэрийн хаягдлыг ашиглаж ууурагт тэжээл үйлдвэрлэдэг онцлогтой. Микроорганизмууд маш хурдан үржих тул богино хугацаанд их хэмжээний уураг үйлдвэрлэх боломжтой. Жишээлбэл, 500кг жинтэй үхэр хоногт 500гр уураг үйлдвэрлэж байхад 500кг тэжээлийн хөрөнгө мөн хугацаанд 50тн уураг нийлэгжүүлдэг.

start=-48 , cViewSize=50 , cPageCount=1

2 сэтгэгдэл:

null
Urtnasan (зочин)

Сайхан мэдээлэл байна. Пивоны үйлдвэрийн шаарыг ашиглаж Монголд тэжээл үйлдвэрлэж байгаа юм боловуу? Ямар ямар төрлийн тэжээл бэлтгэж байгаа талаар мэдээлэл авж болохуу?
Мөн пивоны шаарны микрофлорын талаар мэдээлэл өгөөч

Urtnasan (зочин)

Сайхан мэдээлэл байна. Пивоны үйлдвэрийн шаарыг ашиглаж Монголд тэжээл үйлдвэрлэж байгаа юм боловуу? Ямар ямар төрлийн тэжээл бэлтгэж байгаа талаар мэдээлэл авж болохуу?
Мөн пивоны шаарны микрофлорын талаар мэдээлэл өгөөч

Сэтгэгдэл үлдээх



(нийтэд харагдахгүй)

(оруулах албагүй)
(HTML синтакс зөвшөөрөгдөөгүй)


(Зурган дээрх тоог оруулна уу)